Je komt het vast zelf ook wel eens tegen: een team dat klaagt over problemen, maar daarbij elke oplossing afwijst. Of een organisatie die agile wil werken, maar vervolgens elke verandering saboteert. Weerstand die in eerste instantie nergens op lijkt te slaan.
Als agile coach is vaak de reactie: harder werken, betere argumenten verzinnen en meer workshops geven.
Maar wat als die weerstand precies doet waar het voor bedoeld is?
Het systeem beschermt zichzelf
Door mijn verdieping afgelopen maanden in systemisch werken in de opleiding bij UNLP ‘Systemisch werken in organisaties’, begrijp ik nu: wat eruitziet als disfunctie, is vaak loyaliteit aan het systeem.
Een team dat geen beslissingen neemt, beschermt misschien onbewust een manager die controle niet kan loslaten. Door niet te beslissen, houden ze hem relevant.
Een organisatie die agile ‘probeert’ maar niet implementeert, is misschien trouw aan een erfenis van hiërarchie en voorspelbaarheid die generaties heeft gewerkt.
Een Scrum Master die teams afhankelijk houdt, vervult mogelijk een systemische rol: de buffer tussen management en uitvoering die conflicten voorkomt.
Dit is geen bewuste sabotage. Het is systemische loyaliteit, een onzichtbare trouw aan wat het systeem in balans houdt.
Wat ik nu anders doe als agile coach
– Ik vraag naar uitsluiting
Wie ontbreekt er in dit gesprek? Welke stemmen horen we niet? Vaak zit daar de sleutel. Het team dat ‘niet verandert’ mist misschien de zegen van iemand die er niet meer is, of nooit erkend werd.
– Ik respecteer de systemische functie
Als een patroon hardnekkig is, heeft het waarschijnlijk een functie. In plaats van het weg te coachen, maak ik het bespreekbaar: “Wat zou er gebeuren als dit probleem morgen opgelost was? Wie zou daar last van hebben?”
– Ik werk met het organisatiegeweten
Elk systeem heeft ongeschreven regels. “Hier werken we hard.” “Hier is de klant koning.” “Hier klagen we niet.” Agile vraagt teams vaak die regels te breken. Geen wonder dat het weerstand oproept.
– Ik erken wat er geweest is
Voordat een team vooruit kan, moet vaak erkend worden wat er was. De oude manier van werken. De mensen die er niet meer zijn. De beloftes die niet nagekomen werden. Pas dan kan het systeem verder.
Van veranderen naar integreren
Agile transformaties lukken niet door het oude systeem te vervangen, maar door het nieuwe te integreren met respect voor wat er was.
Niet: “We gaan nu agile werken.”
Maar: “We nemen het waardevolle van hoe we werkten mee, en voegen er nieuw gedrag aan toe.”
Dat is misschien langzamer, maar het blijft.
Herken je dit ook in jouw organisatie? Waar zie jij systemische loyaliteit die agile transformaties tegenhoudt?
#AgileCoaching #SystemischWerken #Teamcoaching #OrganisatieOntwikkeling #Transformatie #Verandermanagement #Scrum
